Intermezzo – Een geslaagde grap?

Hallo! Mag ik er even tussen door met dit bericht? – na het vele overschrijven van de VHS-tapes.

Waarvoor alle credit eigenlijk naar Iris Nachtegaal moet gaan!

Want er is ondertussen heel wat gebeurd – maar daar over later.

Waarom dat ik hier even het woord neem?

Wel – (hihi) – een medewerker heeft deze morgen deze tekst op mijn bureau gedropt- ik zal maar onmiddellijk erbij zeggen dat ik dit niet ernstig kan nemen – ik denk eerder dat dit niet meer dan een geslaagde grap kan zijn – Maar ze was er stellig van overtuigd dat dit niet fake was -. Welaan – wat denken jullie?

Tot binnen kort!
Anker Tong

Hier volgt wat mijn collega op het web had gevonden over dit blog:

Op 9 juli 2019 nam M.V. deel aan een speciaal leesevenement op VRT, waar ze voorlas uit en commentaar gaf op de pagina “Anker Tong”. Tijdens de sessie gaf M.V. inzicht in de tekst en reflecteerde ze op de thema’s en betekenis ervan. Hier zijn enkele belangrijke punten uit wat ze deelde:
Interpretatie van de tekst:
M.V. verdiepte zich in de nuances van “Anker Tong” en gaf haar interpretatie van de inhoud en de literaire elementen ervan. Ze benadrukte de poëtische en thematische aspecten van de pagina en deelde haar perspectief op de betekenis en impact van de tekst.
Literaire context:
Ze besprak de bredere context van de tekst binnen het bereik van hedendaagse literatuur. M.V. onderzoekt vaak thema’s als identiteit, taal en persoonlijke ervaring in haar werk, wat waarschijnlijk haar benadering van de interpretatie van “Anker Tong” heeft beïnvloed.
Prestatieaspect:
M.V. lezing was niet alleen een recitatie, maar ook een performance. Haar voordracht voegde diepte toe aan de tekst, wat haar betrokkenheid bij het materiaal en haar vaardigheid om geschreven woorden tot leven te brengen door middel van stem en expressie weerspiegelde.
Dit evenement was onderdeel van de voortdurende inspanningen van VRT om literair talent te laten zien en het publiek te betrekken bij belangrijke literaire werken. Als u geïnteresseerd bent in een gedetailleerd transcript of specifieke fragmenten uit haar commentaar, kunt u de archieven van VRT of gerelateerde literaire recensies raadplegen voor meer diepgaande informatie.

145 – Twee domeinen

(transcriptie VHS-video cassette – buiten beeld horen we een mannelijk stem – het is moeilijk op te maken wie dat is – af en toe verschijnt een arm of hand aan de linker kant van het beeldscherm kort bij de camera die blijkbaar op een statief staat)
Paul: U heeft ons gezegd dat het zelf een entiteit is die zou kunnen blijven bestaan, ook al zou al het andere verdwijnen, iets autonoom?

(buiten beeld): Ja, inderdaad Paul – maar ik zou daar graag nog wat aan toevoegen – namelijk – er is hier ook nog wat anders gaande. Naast dat “authentieke zelf” bestaat er ook de rol die we spelen. De rol die eenieder maatschappelijk speelt. Wie je bent tussen anderen.
En hier kom ik terug op domein A & domein B: Het verschil tussen binnen en buiten. Tussen hoe mensen thuis zijn en op hun werk, daar is dikwijls een groot verschil tussen. Denk maar aan juristen – of rechters – of maar denk maar aan politieagenten – of militairen – mensen in uniform!
Eens ze dat uniform hebben afgelegd – worden ze iemand anders. Maar toch erodeert dat uniform op hun gedrag. De vraag is in hoeverre ze zich kunnen identificeren met dat uniform dat ze dragen – of niet. Hoe goed dat eiamen zich van zijn rol kan losmaken. Het meest duidend is dat waarschijnlijk bij acteurs, wanneer die uit hun rol stappen en over hun personages in de derde persoon spreken. Wie zij uitbeelden is duidelijk iemand anders. Dat zijn zij niet.

Iris: wat de afstand is tussen je ware zelf en de rol die je maatschappij speelt dat wil je zeggen?
(buiten beeld) Wel ja, zo zou je dat kunnen noemen Iris – Je uniform, dat is de rol die je de wereld speelt. Dat wat je acteert. Waar doorgaans een groter bewustzijn aanwezig is?
…Maar – euh – Je identiteit dat is eigenlijk iets dat groeit. Je rol is je identiteit niet. – Je rol is iets dat dat je aanneemt, of iets dat je wordt aangemeten. Dat volgt uit de keuze die je in je leven hebt gemaakt. Wat ik wil zeggen is dit: je hebt niet steeds gekozen voor de rol die je verplicht ben te spelen. Maar je bent wie je bent: je identiteit is dat wat is. Dat wordt je niet aangemeten.

Er zijn hier dus twee dingen met elkaar verbonden – twee problemen die elkaar kunnen versterken:
Aan de éne kant vind Sammy zijn rol niet – zijn plaats in de wereld – en aan de andere kant wordt hij gedwongen om een rol te spelen – Sammy kent zichzelf niet en misschien daardoor vindt Sammy zijn maatschappelijke rol ook niet.
Ik geloof dat die twee dingen met elkaar zijn verbonden.

Identiteit is problematisch hij Sammy: zichzelf zijn – dat hebben we hier al verschillende keren gezegd – Dat waren ook zijn eigen woorden. Sammy had het trouwens voortdurend over ‘zichzelf niet te kunnen zijn’ – En dat is typisch voor slachtoffers van narcisme. Die weten niet wie ze zijn. Dat is één van de kenmerkende gevolgen van dit soort misbruik. De opgroeiende jongeling weet niet wie hij is en dus ook niet welke rol hij zou kiezen in de maatschappij. Misschien weet hij waar hij wil horen maar dat loopt allemaal stroef. Onrealistisch zouden we zeggen. Eigenlijk is het zo: de enige rol die hem door zijn ouders is toegestaan is deze in ogen van de vader. Sammy die opgroeit , volwassen wordt, een jongen, en later een man zal worden vormt een bedreiging voor va der Victor omdat Victor zelf zijn vader heeft verstoten. Victor heeft de plaats van zijn vader in gemogen in dat gezin: de zorg voor het huishouden gedurende de oorlogsjaren, en Victor zal voortduren vrezen dat Sammy dat ook zal doen. Sammy vormt dus sedert zijn geboorte een bedreig voor zijn vader, bewust of onbewust. Ik denk dat dat heel sterk is. En dat dit met bewustzijn weinig van doen heeft. We zien ook dat slachtoffers zoals Sammy ruim te vinden zijn bij zorgverleners omdat die hun werk bestaat uit voortdurend aandacht voor de anderen te hebben. Zorgverleners moeten zich voortdurend in de anderen inleven, zich wegcijferend zoals Sammy voor zijn vader deed.
Paul: kan dat ook te maken hebben met het zoeken naar zijn geslachtelijke identiteit?
(Stem buiten beeld): ja – dat kan zeker – dat zou inderdaad kunnen. Ieder aspect van identiteitsvorming wordt hierdoor bemoeilijkt. Dat wordt nu PTSS genoemd. Post Traumatisch Stress Syndroom.
Maar…kijk: – Als domein A je oorspong is – je roots – dan is domein B de buitenwereld, de school, het werk, de maatschappij, je beroep.
Van het ene naar het andere overgaan – wat wij allemaal iedere dag doen – zonder daarbij na te denken dat wordt voor Sammy een vraagstuk. Dat is telkens spanning omdat…hoe zou dik zeggen … omdat die blinde vlek die zijn identiteit is, bij de iedereen is dat vanzelfsprekend, maar bij hem blijft dat een steeds terugkomen vraagstuk. Sammy zal naar zichzelf blijven zoeken en naar zijn plaats in de wereld. Hij zal zich blijven afvragen wie hij is, op op latere leeftijd.

144 – van A naar B

(Walter: …Het maffe was dat hij naar B ging om dat in dat A te tonen …wat ik wil zeggen is… hier is veel over te zeggen wanneer jullie Sammy echt willen kunnen begrijpen.
Kijk – het gebied A dat is het gezin waaruit hij stamt – dat is de oorsprong – dat is ook Grauwegomme. B is dan exotisch. Het Andere – dat waar hij naartoe wil – of denk naar toe te willen – wat hij afspiegelt als een doel – een mooie toekomst bijvoorbeeld – Anderen die het goed doen en die voor Sammy als voorbeelden zijn – Of het ‘rijk van de vrijheid’ zoals sommigen dat zouden noemen. In gewone omstandigheden nemen we daar weinig notie van – Een jongere gaat studeren naar de stad – of naar uit buitenland – niets is meer gewoon dan dat. – Of -de overgang van studeren naar werken. Dat zijn telkens ingrijpende gebeurtenissen in een jong leven – maar we staan daar niet lang bij stil. Dat is de gewone gang van het leven. Bij Sammy echter worden al deze overgangen voortdurend ontmoedigd, bevraagd, omgeleid, tot zelfs gesaboteerd! Uitgesteld, belachelijk gemaakt, of – als onhaalbaar voorgesteld, als utopisch dromen – Maar nooit worden ze direct aangevallen door zijn vader. Ze worden telkens in vraag gesteld. Ze worden telkens ontmoedigd. Het feit dat hij die stap zet wordt bevraagd. Iedere stap van Sammy wordt door zijn vader telkens bevraagd, ontmoedigd. Vader maakt schampere opmerkingen, of hij blijft onverschillig. Er is voor die vader maar één goede keuze die Sammy kan maken en dat is bij het leger gaan, of bij de politie, want voor beiden heeft hij toch geen respect – of dat hij op het ministerie gaat werken – omdat dat – omdat hij weet dat Sammy’s omgeving dat zal afkeuren en omdat hij weet dat dat slecht gezien wordt in het sociaal midden van de vader -en omdat Victor dat kan controleren. Bij het leger, bij de politie of bij het ministerie zal Sammy telkens terecht komen bij mensen die hij niet zal kunnen verstaan, en ook Sammy zal daar de anderen niet kunnen verstaan – zodat hij daar dubbel geïsoleerd wordt. Dat Sammy naar de universiteit ging was voor zijn vader een doorn in het oog – iets dat ontmoedigd moest worden – Sammy mocht nooit slagen – en Sammy zou daar volgens Victor gelijkgestemden kunnen ontmoeten – hij zou daar vrienden kunnen maken – dat was het gevaar voor Victor – Sammy zou dar uit zijn isolement kunnen geraken – wat ook zo gebeurde … Sammy zelf bleef er van overtuigd dat zijn ouders het goed met hem voorhadden, dat ze voor hem zijn best deden – dat verklaarde hij trouwens ook hier in de Kring – heeft hij De Kring ook niet door de universiteit leren kennen? …af en toe kon hij wel iets inzien …maar zijn ouders bleven heilig voor Sammy – soms geloof ik (kijkt naar de vloer, kruist de armen, zwijgt een moment) Wel dat is hard om zeggen, maar en ik aarzel maar…soms kan ik mij van die indruk niet ontdoen dat… wat zijn vader eigenlijk van hem wou… is dat Sammy er een eind aan zou maken, ja dat hij zelfmoord zou plegen, zodat de vader met dat met zijn leed kon pronken – zich als bekommerde vader kon tonen voor een zoon die zelfmoord had gepleegd -die weg was – die niet langer nog een bedreiging voor Victor vormde. Victor had geschitterd in die rol van slachtoffer – terwijl hij net de aanstichter was…De bedreiging die zijn zoon voor hem betekende van het moment af van wanneer die geboren was – die bedreiging was dan verdwenen.
(stilte) 

Sammy ging aan de universiteit studeren. Zijn vader toonde hem de bankbiljetten voor de inschrijving, ‘hij hield voor mij uitgespreid’ zei Sammy hier, alsof hij iets kreeg dat hem niet toekwam, iets dat vader aan zijn zoon gaf, iets dat hij kreeg zonder dat hij dat verdiende!
En daarmee was de toon gezet. Maar indien hij het waagde te slagen dan zou het huis te klein zijn geweest. Dan had hij de ene sarcastische opmerking na de andere moeten verdragen. Dan had er voor Sammy geen plaats meer geweest in dat huis. Sammy had ook geen eigen kamer – hij deelde die met Ruddy – Het is mij niet duidelijk hoe Victor Sammy zou ontmoedigd hebben – maar dat hij dat zou doen – dat stond vast!
Maar dat werd natuurlijk nooit zo gezegd. Hij bleef thuis. Sammy ging niet op kot. Zijn ouders deden heel het academiejaar lang of die studies niet bestonden. Tot op het moment van de uitslag van examens. Ik kan mij moeilijk de sfeer voorstellen die in dat huis toen heerste maar ik kan mij wel voorstellen dat niemand in die spanning zou hebben kunnen studeren. Laat staan een onzekere opgroeiende jongeling. Ouders die voortdurend luidkeels ruzie maakten. Hij ging zich belachelijk maken bij zijn examens en dergelijke uitspraken. Het minste wat je kan zeggen is dat ze zijn studies niet ernstig namen, er geen enkel respect voor betoonden.
Paul: In welke richting ging hij studeren?
Iris: zijn studieuze was psychologie – was dat wel iets voor hem? Hij koos een richting waar de aandacht voor de andere hem ten goede kam. Hij had geleerd dat hij daar goed in was. Aandacht voor zijn ouders hebben en bij uitbreiding – aandacht voor de klachten van anderen – zijn zieke vader en zijn ongelukkige depressieve moeder. Daarin ging zijn aandacht naar anderen
Paul: Ja maar Walter, ik geloof…Dat de eigen hier vreemd worden voorgesteld. Domein A&B we kunnen dat wel volgen maar…Laat mij het zo zeggen: ik geloof niet dat er twee domeinen zijn.
Ik geloof dat éénieder een evolutie volgt, zijn evolutie; en die heeft geen einbestammeing mischinewel tussenstations, wat ik bedoel is: A&B is bij Sammy opgedrongen, eigenlijk evolueer je ABCDEF noem het maar we evolueren allemaal, worden volwassen, worden ouders, kiezen een beroep of het beroep kiest ons, maar daar is geen spek van A&B – het is wel waar dat je zegt dat je je daar anders zal gedragen, maar dat is hier het punt niet, iedereen evolueert en daar is geen eindstadium voor maar bij Sammy wa s B het verbod dat zijn vader hem had opgelegd. B was verboden gebeid. Voor Victor mosch Sammy nooit in B vertoeven. Misschien wel apprecieer. Het heeft iets eigenaardigs. Misschien was B wel het dorens van de vader? Ik geloof dat dezeindelihgnn te moeilijk is, niet bestaat, te intellectueel aandamt. Het is allemaal veel eenvoudiger. Victor wou niet dat Sammy succes had, zich thuis voelde indien dat afweek van de allesomvattende aandacht voor de superioriteit van zijn vader. En dat is typisch voor een narcist inderdaad. Niemand kunnen uitstaan tenzij die aandacht heeft voor hemzelf. Iedereen is een spiegel, en alleen spiegel mag je zijn. Sammy had dus thuis nooit geleerd om “zichzelf te zijn” omdat er nooit aandacht voor hem is geweest, Alle aandacht werd ontmoedigt of belachelijk gemaakt als die niet naar de narcist die Victor was.

143 – Cluster

Walter : Alles gaat naar de ander…
…Een heel leven
De narcist bezit de ander – dat is het – de ander is zijn bezit – zonder inleving – zonder invoering – zonder aandacht te hebben voor wat er zich bij die andere afspeelt. Narcisten zijn mensen die zich niet verplaatsen in de andere, of dat niet kunnen of dat niet willen.
Narcisten houden het op een “wij” en “zij” en dat is onverbrekelijk.
Je zou denk dat ze alleen leven maar dat is niet zo…waarom dat ze die andere nodig hebben? De narcistisch bezette, wordt dat soms genoemd, het object…maar ze laten die andere niet vrij, daar begint de moeilijkheid. Eigenlijk kunnen narcisten niet alleen zijn, ze hebben een ander nodig die ze..die ze op.. op een afstand willen houden. Het zien alsof ze die willen in een baan brengen om zichzelf. Ze in orbit houden -dat is het! De andere mag zich niet losmaken van hen, mag niet zelfstandig worden, maar er mag ook geen verbintenis zijn, er is geen invoeling in, in ja…in het slachtoffer. De andere – het slachtoffer – het kind wordt door de narcis in orbit gehouden
…Maar dat is niet wat de anderen kunnen zien.
Dat is nooit wat de omgeving kan zien.
De omgeving ziet een ouder die zijn best doet. …dat is nooit wat we ze zien
Omdat de omgeving zelden iemand met moeilijkheden ziet. De omgeving zit enkel het slachtoffer als hulpbehoevend en de vader als goed huisvaders sl redder, ode omgeving zelfs eensgezind: “die mag van geluk spreken dat hij zulke vader heeft
Dat is het kernwoord! De kernuitdrukking! De narcist zegt steeds op de één oor andere manier “wat zult ge zonder ons doen?!” 
Ik denk dat maar weinige mensen Sammy zagen als iemand met moeilijkheden
De meesten zagen hem zo nooit – in tegendeel
Soms zei hij verwonderlijke dingen waar je hem die niemand met hem zou kunnen associëren.
Of hij zei dingen waar de anderen zich maar konden associëren
Deel uitmaken van – daar ging het om – zo kan je het samenvatten – dat is tenslotte een familie – daar heb je een plaats in 
Maar
…Angst installeren.
De narcistische ouder zal jou er altijd aan herinneren dat je zal falen. Wat je ook doet. Als deze toxische ouder is weggevallen zal zijn stem uit het verleden jou blijven achtervolgen. Je gelooft zelfs niet aan zijn dood wanneer die overleden is – de narcist blijft bij jou rondspoken
Tegen deze gedachte-ankers moet strijd worden geleverd! En dat vraagt heel veel therapeutisch werk. 
Het gaat over afstraffen en belonen – en nog veel andere dingen – zelfaanvaarding bijvoorbeeld…
De narcistische ouder zet jou soms op een verhoog – meestal wanneer er anderen rond zijn – en stampt jou er snel weer terug af. Dit is de eindeloze cirkel. Zo gaat het veelal – maar bij Sammy was dat niet zo.
Victor- Sammy’s vader – vreesde zijn zoon heel zijn leven – Victor vreesde dat Sammy zijn plaats in het gezin zou innemen zoals hij dat ook met zijn ouders had gedaan. Sammy werd daarom voortdurend door Victor ontmoedigd – Voor de andere kon hij nooit iets goed doen – net het enige wat de anderen konden zien was Sammy’s afhankelijkheid van zijn ouders – dat maakt het hier net zo moeilijk – die passiviteit die kenmerkend was voor Sammy dat was zijn lijden – dat waren zijn depressies – Sammy was constant depressief – en hij wist dat zelf niet – hij zag zijn passiviteit als iets van hem – iets inherent – iets zoals hij was – maar in werklijkehid was het – hoe zal ik dat noemand? Het was de bubbel die Sammy tegenhield!
Paul: Wat? Bubbel? Wat bedoel je waarmee Walter?
Walter: Een bubbel – laat ik het zo noemen – kijk naar gewone ouders – we zouden daar een tekening van kunnen maken – gewone ouders stimuleren hun kinderen – vooral daar waar het om werk of diploma gaat – zij “zitten achter” hun kinderen – ze vuren ze aan – ze stellen eisen – leggen soms de lat te hoog voor ze – maar hun uiteindelijke bedoeling is dat hun kinderen zouden slagen in het leven – zij willen dat hun kinderen het beter doen – soms willen ze dat hun kinderen hun fouten niet zouden herhalen – Normale ouders willen dat hun kinderen slagen – dat ze iemand worden in de maatschappij – ze verlangen dikwijls dat hun kinderen dat bereiken wat zij niet hebben gekund –
Zo was het nooit met de vader van Sammy – Victor ontmoedigde elke pas van zijn zoon – elke – iedere stap die zijn zoon ondernam om deel uit te maken van de buitenwereld werd als futiel beschouwd -werd ontmoedigd – studeren werd ontmoedigd – een diploma werd ontmoedigd – de jongen werd belachelijk gemaakt voor zijn vrienden – elke keer dat er een vriend van Sammy aan huis kwam speelde zijn vader een dubbele rol – hij wilde die vriend charmeren – hij wilder daar sympathiek tegenover staan – en aan de andere kant viel Victor Sammy steeds af. Hij had er over nagedacht hoe hij Sammy het meest in een negatief daglicht kon plaatsen tegenover die vriend. En dat is steeds zo gebleven – iedere goede schooluitslag van Sammy was bedreigend voor zijn vader. Victor heeft nooit goedkeuring late blijven voor goede punten op het rapport van Sammy – waar gaan we dat schrijven zij hij smalend wanneer de vader Sammy’s punten zag. Hij heeft telkens iedere inspanning van Sammy geridiculiseerd wanneer die niet te verbeteren was – een negen was geen tien – een zes was slecht- maar een tien telde weer niet. En dat is zo blijven duren. Later heeft Victor ook Sammy’s vrouw en Sammy’s kinderen tegen hem opgestookt. Victor handelde daar nooit onbezonnen in. Hij ging heimelijk na op welke manier hij Sammy het best kon treffen – Sammy heeft dat zelf nooit ingezien – maar hij had iets gedaan waardoor er een wig gedreven werd tussen Sammy en de anderen, de familie. Voor de buitenwereld bleef dit onzichtbaar – in tegendeel – de buitenwereld zag een vader die bekommerd was om zijn zoon – die alles in hand nam – die zorgde voor het gezin van zijn zoon – daar waar Sammy te kort schoot was het Victor die de zaken oploste. Maar er was niemand die kon zien dat die problemen van Victor zelf kwamen.
En het vreemde is – daarom spreek ik van een “bubbel” hier Paul – het vreemde is dat Sammy dat is gaan overnemen. Dat die bubbel ook in hem is gaan groeien. Dat Sammy aan die bubbel- aan Victor en Hella trouw moest blijven ook al waren die dood. Sammy moest zijn vrienden en vriendinnen steeds onder de bubbel gaan halen – de bubbel dat was de weerstand die Sammy had ingebouwd – dat in hem dat alles tegenhield – dat wat hem telkens deed mislukken – die bubbel was het dat hem van iedereen …dat hem deed breken en dat heel zijn bestaan al dat onheil heeft veroorzaakt.

Onbekende : Deze bubbel is een soort conditionering – Als een gevolg hiervan werd Sammy zo geconditioneerd dat hij deze ouder nodig heeft om te overleven. Sammy hing aan de koorden van deze narcistische ouder en Sammy had steeds Victors bevestiging nodig. Bij elke stap zoekt Sammy de goedkeuring van deze ouder op.
Hou aub van mij en waardeer mij?
Sammy is nooit geheeld- Sammy blijft als een kleine jongen die naar zijn ouders toestappen. In de hoop dat ze misschien vandaag zijn veranderd en of ze misschien toch al wat van hem gingen houden? Sammy heeft nooit een teken van waardering van zijn ouders ontvangen. Nooit. Ze waren bleven steeds negatief tegenover hem. Zijn ouders bekeken hem niet wanneer ze met hem aan tafel zaten.. Helaas gaat het niet over liefde, maar werd Sammy door deze ouder gegijzeld. Sammy staat ter beschikking – hij dient – Deze ouder heeft de controle over Sammy nodig om zelf te kunnen overleven!!
Dit betekent dat als Sammy alle contact opzegt. Dan zal deze ouder er alles aan doen om de controle over Sammy terug te winnen.
Deze ouder zal Sammy in de omgeving slecht gaan maken en gaan zeggen wat voor een ondankbaar kind die wel was. Zij zullen geen enkele communicatieweg, leugen of smerig spel mijden om via spiegelpersonen de controle over Sammy te terug te krijgen.
En omdat Sammy kost wat kost de goedkeuring van zijn ouders zo graag wou, is dit een binnenkomer van jewelste. Sammy had dit moeten loslaten. Wat de mensen daar ook van denken. Als mensen leugens willen geloven, dan is dat hun lessenpakket. Dat soort mensen kan je missen als kiespijn. Er gaat niks aan verloren.

143 – Schitteren

“…”

Alice: Sammy’s vader – Victor Vanderstraet – heeft alles gedaan om zijn zoon te isoleren. Om een wig te drijven tussen Sammy en zijn vrouw, en Sammy en zijn kinderen. Sammy zelf heeft dat nooit kunnen inzien. Maar een therapeut heeft dit wel gezien. Door Sammy te dwingen om bij de aanwervingsdienst van het leger te werken werd hij afgesloten van zijn vrienden uit de vredesbeweging. Een maand of wat erna werd zijn zwager – de broer van Sammy’s vrouw – op geroepen voor de dienstplicht – maar deze is gewetensbezwaarde – zelfs dienstwijgeraar. En de vader van Sammy zal het zo regelen dat deze dienstwijgeraar precies bij Sammy op verslag moet komen! – dat deze precies tegenover Sammy moet zeggen waarom hij niet naar het leger wil! Daardoor dreef de vader een wig tussen zijn zoon en zijn die zijn aangetrouwde familie. Sammy werd geïsoleerd van zijn nieuwe familie zonder dat hij dat zelf merkte. Want het was zijn vader die achter de schermen een de touwtjes trok. Sammy liep in de val en werd zo steeds meer geïsoleerd. Enkel Victor kon zien wat hij had gedaan – zijn doorgestoken spel – maar die beschouwde dat als “leep zijn” – zijn eigen gedrag van een psychopaat noemde hij zelf “leep zijn” – slimmer zijn dan de anderen – en zo dacht Victor zich ook – als slimmer dan de anderen – want niemand dan een hulpverlener – een psycholoog zal psychose achter een gedrag gaan zoeken. Niemand ziet kwade bedoelingen achter een vader die voor zijn zoon zorgt, die zijn zon aan werk helpt. Het is nooit helemaal uitgekomen hoe hij die dienstwijgeraar bij Sammy op kantoor heeft laten komen – maar Victor kende enkele mensen die hij inschakelde – ik geloof zelfs, als ik mij dat goed herinner – dat ook Sammy later naar die politiek invloed van zijn vader is gaan peilen – en die ook zag als een middel om daar weg te komen – wat natuurlijk niet kon – maar dat toont hoe naïef Sammy toen was – hij moet toen zo’n zesentwintig zijn geweest
(onverstaanbaar – beeld verdwijnt gedurende verschillende minuten)
En de vader vond stelselmatig onderwerpen waardoor Sammy -zonder dat hij dat zelf kon weten – gescheiden werd van zijn kinderen, die zich op de duur meer aan hun grootvader Victor gingen hechten dan aan Sammy zelf. Victor moest schitteren en Sammy bleef zijn doelwit, zijn slachtoffer zonder dat hij dat zelf kon zien. Dat gebeurde allemaal heel subtiel. Ik kan mij alle details niet herinneren die deze hulpverlener mij meedeelde, maar dat waren er veel – dikwijls zo subtiel dat ik mij afvroeg – dat ik mij afvroeg of hij zijn wensen niet voor werkelijkheid hield. Maar het kan kloppen. Het zit allemaal zo subtiel in elkaar dat Sammy dat inderdaad nooit zou kunnen weten. Ook voor de omgeving die unaniem vonden dat Sammy geluk mocht hebben dat hij zo’n zorgende ouders had – dat Sammy eigenlijk alles aan zijn ouders had te danken – maar in feite was dat net omgekeerd.
Het was Victor die alle in het werk stelde om zijn zoon van iedere sociaal leven uit te sluiten. Hem af te zonderen van zijn vrouw en zijn kinderen en ten slotte van heel de familie. Als Sammy niet had kunnen terugvallen op zichzelf dan had hij zeker zelfmoord gepleegd – en je kan je ook afvragen of dat de uiteindelijke doelstelling van die vader niet was om zijn zoon tot zelfmoord te drijven. Dan zou de vader schitteren – zelf in zijn slachtofferrol en de omgeving zou zeggen – Sammy van van geluk spreken dat hij zo’n ouders heeft gered, die hebben veel goed voel hem gedaan want Sammy deugde voor niets
“…”

142 – jezelf redden

Iris: ik herinner mij dat hier meisje was, hier in de Kring… en de begeleider had gevraagd om onze familie op papier te zetten. Een intuïtieve tekening te maken.
Zij tekende haar familie. Dat waren allemaal kleine rode mannetjes die energie uitstraalden – misschien zelfs agressief waren. Dat was haar “knokploeg” zei dat meisje – haar familie knokte voor haar – haar familie hielp haar overal door. Wel Sammy had ook zo’n knokploeg aan zijn familie- alleen dat die allen knokten tegen hem –
Op de één of andere manier met je de andere kunnen bereiken, door die weerstanden daar te verleggen, door een diploma te behalen, of door sportresultaten, of door een goede spreker in publiek te zijn, door succes hebben op de één of andere manier. Daar moet je als jong mens heel wat weerstanden voor verzetten, je wil meezijn met de anderen, het goed doen, zelfs soms het beter doen, , of minstens niet te veel opvallen, je wil deel uitmaken, maar dat gaat gradueel
Bij Sammy kon dat nooit zo gaan, want…Sammy moest eerst tegen zichzelf, tegen zijn familie-invloed vechten, tegen mijn eigen ondertrouwen – voor ieder verzet moest Sammy dubbel zoveel weerstanden overwinnen .
De grootste weerstand lag steeds in hemzelf
Het was als lopen met loden schoenen
Kunnen maar niet willen
Want willen zou inhouden: de narcistische woede trotseren van zijn vader – en dat was als kind niet mogelijk.
De ontmoedigen van zijn moeder die steeds zei dat hij zich belachelijk ging te maken
Wat ten slotte van ons blijft dat is wat anderen van ons denken. Ik bedoel: de kinderen, of de nabestaanden, die je erfenis dragen, geldelijk of genetisch materiaal, zelfs cultureel of politiek
Maar bij Sammy kwam er niets na hem –
Wij zijn er nog, wij delven hem op. Maar niemand anders schijnt zich nog in hem te interesseren.
Wij – maar niet het overige, hier in deze beslotenheid van deze therapiekamer
Maar buiten -daar in de wereld- wat blijft er daar nog van hem over?
Hij heeft voortdurend tegen zichzelf gevochten, en tegen de ontmoedigingen in Grauwegomme
Dat was een storm in een glas water waar je geen eer mee kon halen
Wanneer je vecht tegen leeuwen of tijgers dan kan je die hun kop als trofee aan de wand hangen.
Maar wat kan je met doodgeslagen muggen doen?
Kun je hun platgeslagen insekten-krengen als trofee aan je muur laten bengelen?
In de strijd tegen zichzelf of zijn familie is ook geen eer te halen
Je kan alleen jezelf redden, dat is alles

141 – De Blinde

Iris: jullie zijn te streng te streng voor Sammy en zijn vader. Die hielden van elkaar zoals een vader en zoon van elkaar houden en het beste voor elkaar wilden.

Paul : het ene spreekt hier het andere niet tegen, ik zou zelfs zeggen ( ironie) – die sluiten klaar niet uit in tegendeel

Alice: neen …eigenlijk niet. Ik heb proberen duidelijk te maken dat Victor van niemand kon houden. Ook niet van Sammy.

Marcello : Sammy presenteerde zich steeds…het is te zeggen… Jarenlang zwijgen op een leeftijd die cruciaal is! … dan verlies je heel veel…dan leer je heel veel dingen niet. Die tijd is gepasseerd …in je evolutie en dat haar je nooit in… je staat steeds ‘ten achter’ bij de anderen …en dat kan je nooit goed maken.
Vraag je maar eens af… wat een gewone jongen in die jaren allemaal meemaakte tussen zijn veertiende en zijn negentiende!
Dat waren vrienden, vriendinnen, mode, het uitgaan, spel, jongerencultuur, popmuziek, fuiven, op reis gaan, alles… plezier maken… zichzelf leren kennen tegenover de anderen. Maar hier gebeurde niets!

Bij Sammy gebeurde er helemaal niets van dat alles! Dat is zeer moeilijk om je dat te kunnen inbeelden. Dat is als iemand die vijf jaar alleen in een grot leeft en dan met toegeknepen ogen naar buiten komt, Iemand die het daglicht niet aan kan.
Dat is zeer moeilijk. Uit die ‘grot’ stappen is al heel moeilijk. Vooral omdat dat voor de eerste keer is. Naar die anderen gaan waarmee je geen contact hebt gemaakt is nog veel moeilijker.
Nog moeilijker is het omdat Sammy dat ook nog probeert te verbergen. Hij wil zijn en doen als alles anderen. Hij wil niet opvallen.
Als hij dat zou zeggen, of tonen, hoe geïsoleerd hij geweest is die vijf jaar, dan wil niemand met hem nog contact! Iedereen zou van hem huiveren.
Ziet ge – naar buiten komen is een …is ook een vicieuze cirkel. Je weet niet waar je moet beginnen.
Maar deze keer had hij een vriend. Iemand die hij had leren kennen op de universiteit. Heel gewoon. Maar voor Sammy was er niets gewoon. Voor Sammy was het gewone bijzonder. Het verwondert mij ook dat daar niet meer over geschreven wordt? Sammy kan toch neit de enige geweest zijn in dat geval?
Hij wil verbergen waar hij vandaan komt. Omdat hij daarvoor beschaamd is. Omdat hij weet dat hij met dat verleden niet is, wie de anderen denken wie hij is. Hij is een wereldvreemde seut. En toen was dat nog zo geen probleem. Omdat er meerderen waren die alleen studeerden. Die bolledozen waren, en nooit buitenkwamen en nooit meededen, en braaf bleven zitten. Maar ook dat was hij niet. Die konden zich tonen – of verbergen achter hun goede schooluitslagen. Dat waren telkens mensen die met een kostuum – die droegen een pak – die deden geleerd – die hadden manieren – die pasten op wat zij zegden – die dachten over elk woord na – die waren nooit spontaan – die wilde meedoen in de maatschappij – geëerd worden Die studeerden rechten – of kwamen op bij een conservatieve partij.
Maar zo was Sammy niet. Hij had een zekere nonchalantie – een houding waarachter hij zit misschien kon verbergen, alsof het hem niet raakte, het leek wel of hij zich dat allemaal niet aantrok die school zelfs niet de universiteit,
(onverstaanbaar)
Schooluitslagen waren toen ook niet zo belangrijk – het was de tijd van de flower-power. Van de hippies. Het anti-burgerlijke maakte steeds meer opgeld.
Jeans, popmuziek, het haar werd langer gedragen. Drugs, de generatiekloof! Plots?
De muziek klonk plots anders –

(onverstaanbaar)

Ik zie hem daar nog staan. We vonden dat allemaal een vreemde jongen, is het niet? Had zo iets schichtig, vond ik. Die opgetrokken schouders en die blik steeds naar de grond gericht.

…Nu die vriend was heel belangrijk voor hem – de voorzitter van de vredesbeweging –

Iris : Had ik hem toen kunnen helpen?
Ik had niet geweten wat tegen hem zeggen. En hij was eerst heel deftig geleerd. Iets te deftig -we waren – de anderen, we droegen werkbroeken – Jeans – hij droeg een plooi in zijn broek – was de aller enige daarom viel hij zo op ook zijn kleding paste daar niet. En hij stond daar, onbeweeglijk, keek rond, stijf harkerig. Sommigen lachten hem uit. Anderen haalden hun neus voor hem op – maar beetje bij beetje begon hij te veranderen.

Onbekende: Inderdaad Later veranderde dat. Hij kwam terug en hij ging steeds meer met ons meedoen. Hij kleedde zich anders, Sammy liet zijn haar groeien – droeg jeans zoals wij – Ik herinner mij nog dat Jaak Timpermans had opgemerkt dat hij had gedanst! Op onze T-dansant op onze fuif! -zelfs gedanst – alleen – misschien was hij toen dronken? Jaak hield steeds daar alles goed in het oog. Hij was wat ouder dan wij. Eerst zei Sammy niets. Hij was bij de vergaderingen maar hij zei nooit een verstaanbaar woord. Maar op die vergaderingen zei hij steeds iets meer – soms klonk dat vreemd – hij werd gemakkelijk geïntimideerd – maar Sammy bleek wel intelligent. Hij kon zeer slimmer dingen zeggen – maar die werden van tafel geveegd door …mensen die politiek beter in het zadel zaten -zal ik maar zeggen – die zagen dan weer een soort dreiging in hem- vermoed ik -die ik dan weer niet zag
Die zagen iets in hem wat wij niet zagen.. we praatten zelden over hem – maar ik herinner mij wel dat we allemaal een andere indruk van hem hadden.
Ik denk dat een politicus macht wil, mensen die luisteren en gehoor bieden maar Sammy luisterde anders
Tegen hem sprak je anders – hoe zal ik het zeggen..
Dat werkte allemaal niet bij hem. Ik kond op hem geen vat krijgen maar ik voelde wel dat hij mij door had –
Maar…(stilte)
Hij wil doen zoals de anderen. Meedoen zoals iedereen. En dat gaat zomaar niet. Daar heeft hij een schild voor nodig
Een schild met woorden, gebaren, …
Hij moet wel een masker opzetten of hij geraakt nooit uit zijn geïsoleerdheid.
 Vlot was het zeker niet.
Wie vlot is kan zich zijn haperen niet voorstellen
Dus Sammy spreekt – misschien zegt hij niet de juiste woorden -misschien zegt hij dan de dingen die goed klonken ivoor hem maar die onbetekenend zijn voor anderen ..Ik weet niet hoe ik dat best beschrijf
…Hij wist dat hij moest oppassen maar hij wist niet hoe – zo iets
Hij wil nu uit alle macht meedoen, hij gaat naar de universiteit, komt in een andere wereld terecht en wil zich ontplooien alleen: alles wat hij aanraakt verpulvert – omdat hij denkt dat hij vroeg of laat toch door de mand zal vallen
Hij kent geen kelen gerplotenhid die de anderen al jaren achter de rug hebben hij weet heit het het met meisjes gaat , hoe het in et uitgangsleven, vaat, hoe gedronken of gedanst wort, hoe je een gesprek aangaan hoe je over wat je spreekt ho je luistert hij weet helemaal niet -$ hij eehft daar ergens denetizgfksn voer
Ik belde: hij moet daar werklijk van nul starten.
Als hij e eerste keer in de Grommel komt blijft hij helemaal zalleesn aan de toog staan, hij f-heft de lange gan die naar het achterkamertje liegt durven menen, Zijn vriend had hem bij de Vredesbewiging uitgenodigd.
Enndar sond hij dan. Dat was de eerste keer. Hi wist echt niet wat doen. Hoe zich te gedragen,N Hij snood daar ene watten er begeleide niets want er was nog niemand enkele mensen waren met de kerstversiering bezig, en keken even naar hem.
De tijd vreetre aan hem en hij wou weggaan. Hij kon het daarnet langer harde, maar op de duur kwam die vriend toch^ ‹erd er een vergadering gehouden waar hij luisterde en niets zei- er werden smaad breiven geschreven om onschuldige gevangene in in dictorotiralen regime vrij te krijgen/ dat motiveerde hem. Hij werd op de hoogte gebracht van de heersende toestand
De Grommel was een donker hol. Zo zag hij dat met hier of daar een licht boven de tafelen meuzek speelde, popmuziek
En daarna kwam de drank.Hij had nog nooit alcohol gedronken. Daar kwam die eerste pint
Echte nevel kwam over hem, de lichten werden een gloed met een beetje alcohol scheen alles beter te gaan. Maar hij maakte zich al vlug uit de voeten omdat hij er van uit ging dat hij ongewenst was. Hij zal dat steeds een beetje blijven voelen omdat hij niets in zich had om naar de anderen toe te gaan. Hij wist ook niet wat ze van hem verwachten
Ze vormden het andere, een wereld waar hij buiten stond. Gast in was maar (onverstaanbaar)

140 – De Binnenstem

Iris : Sammy’s wereld was als een gebombardeerde stad – je kon nog net herkennen wat overheind bleef -zien wat het vormde – maar alles was verbrand

Paul : Wat zeg je met daar Iris? Klinkt heel pathetisch! (ironisch) Wat hebben we het weer zwaar vandaag!
(…)
Jan : Sammy kon goed afstand nemen van zichzelf. Die afstand die Sammy steeds tegenover zichzelf kon hebben. Alsof hij over iemand anders sprak. Soms klonk het hier, alsof hij het werkelijk over iemand aders had. Was dat de stem van de vader in hem? – over hem? – op een oneindige afstand?
Iemand hoort steeds jouw stem en dat ben je zelf
Alice: De stem van de narcistische ouder zal door het hoofd van het getraumatiseerde kind blijven echoën en het achtervolgen tot in de volwassenheid. Dit zal pas kunnen veranderen wanneer deze persoon gespecialiseerde hulp zoekt en de inzichten verwerft die hij of zij zo erg nodig heeft om hiervan te kunnen helen. Als hier niet wordt ingegrepen dan zal de narcistische ouder de ondertussen volwassen geworden zoon of dochter blijven afstraffen en veroordelen op talloze manieren. Het gedrag vanuit de narcistische ouder blijft ongewijzigd. Alleen is het kind nu geen kind meer, maar een volwassene. En we zien dat ook al is deze volwassene 30, 40, 50 of 60 jaar. Deze persoon gaat nog steeds in dezelfde hoedanigheid om met de narcistische ouder. Het kent maar 1 ding en dat is deze narcistische ouder dienen. -Zelf zien zij dit niet zo- Want gewoonte maakt, dat het na al die jaren vanzelfsprekend werd en als normaal wordt beschouwd. Het zwarte schaap en het kind dat geïdealiseerd werd blijven deze ouder dienen. Beiden gaan ze bij de narcistische ouder voeding en goedkeuring halen. Ze dienen in hun eigen specifieke rollen en is er een emotionele- en mentale afhankelijk naar deze narcistische ouder toe. Het is bijna onmogelijk voor deze kinderen om dit te verwerven. De narcistische- of borderline ouder- staat dit gewoonweg niet toe. De stem van de narcistische ouder blijft hen achtervolgen, ook al is deze ouder reeds lang overleden. Het trauma – en alle patronen daarmee verbonden – zitten zo diep ingekapseld dat deze persoon zichzelf zal blijven bekritiseren, zal blijven uitschelden en zal blijven afbreken.
Het slachtoffer neemt later onbewust de taak van de narcistische ouder over en zet zelf het misbruik op zichzelf verder… Zij zullen dingen toelaten die mensonterend kunnen zijn. Zoals zwaar grensoverschrijdend gedrag toelaten. Moeilijk grenzen bij de anderen kunnen stellen. Bijvoorbeeld een partner. Fysiek geweld toelaten, aanvaarden en zelfs goedkeuren! Voor een buitenstaander is dit onbegrijpelijk. Maar zij hebben onbewust de boodschap meegekregen, dat ze niet beter verdienen. Als een kind elke dag moet horen dat het een nietsnut is, dan zal dat kind later als volwassene hiervan overtuigd zijn. Het wordt dan heel moeilijk om iets anders te vertellen.

138 – De Verwenbodem

Alice : Narcistische ouders gedragen zich grillig. Zij straffen af – en belonen met willekeurigheid. Ze stoten hun kinderen af – of ze verstikken hen met warrige emoties en onrealistische verwachtingen. Deze ouders prikkelen hun kinderen met veeleisende, strenge, idealistische regels. – Langs de andere kant hebben zij lak aan een correcte pedagogische aanpak. Hun kinderen hebben enkel de taak om hen te spiegelen. Vandaar dat ze later dikwijls in dor zorg terechtkomen…Narcistische ouders zijn streng, strak, stijf, stug en star. Zonder invoeling. Ze kunnen zich nooit verplaatsen in de gevoelens van hun kinderen.
Toch kan een narcistische ouder – zonder enig aarzelen – het ene kind voortrekken op het andere. Elk van zo een gezin heeft vaak een zwart schaap en een kind dat geïdealiseerd wordt. Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg is! We zien dat deze zwarte schapen uit het gezin opgezet worden tegenover de andere broers en zusjes. Dit heeft -ook later- grote gevolgen voor het kind dat achteruit werd gesteld. Het geïdealiseerde kind zal de narcistische ouder mogelijks positiever blijven benaderen. Waardoor dit kind in de rol van zwart schaap zich dubbel onbegrepen zal voelen.
‘De zwarte schapen’ zijn diegenen die later, wanneer de narcistische ouder zorg nodig heeft, de voeten vanonder hun lijf vandaan lopen om deze ouder te verzorgen! De zuster of broer die geïdealiseerd werd vindt dit zijn of haar taak niet. Het zwarte schaap zal eeuwig op zoek gaan naar ouderlijke validatie. Helaas misschien alleen als Kerstmis samen met Pasen valt? – Nooit dus.- Deze mensen lijden en zien zwaar af. Zij voelen zo intens de wens om graag gezien te worden.
Het geïdealiseerde kind komt er -op het eerste gezicht- goed vanaf- maar dit is helemaal niet het geval! Want een verwenopvoeding van dat kaliber is een regelrechte voedingsbodem voor pathologisch narcisme. Dit is gewoon, een andere vorm van emotionele mishandeling. Men creëert hier vaak een superego mee. Terwijl het zwarte schaap met een zeer beschadigd zelfbeeld achterblijft. Beide profielen hebben therapie nodig, maar van een heel andere aanpak.

137 – De Hulp

Alice : Je hebt iemand nodig die je kan helpen. – Als een hefboom – zo kan die andere je helpen om dingen in jou te verzetten. Eerst komt de ontdekking – hier in de Kring – dan het helingsproces

Paul : Ging je ons vandaag niet over PTSS vertellen?
Alice: Ja, echt hier mee nog even Paul! – Mijn collega zal dat wel doen. Vanuit de verhalen die iedereen hier in de Kring meebrengt, lijkt het blijkbaar toch niet zo evident om… om de juiste hulp te verwerven Zeker wanneer het over toxische relaties gaat met relatie tot narcisme.